એક રમૂજી ટુચકો

એક ગુજરાતી મહાશય મુંબઇની ઉડુપી ભોજનાલયમાં સવાર સવારમાં પધાર્યા અને તેમની અને હજુરિયા(વેઇટર) વચ્ચે નીચે પ્રમાણે સંવાદ થયો.

ગુ.મ: કહ્યું કે મારા માટે એક ગરમા ગરમ મસાલા ઢોસા લઇ આવ.
હ : હા સાહેબ, જોડે ચા / કોફી?
ગુ.મ: ના.
હ : સારૂ, બસ ૨ મિનિટ ( મેગીની જેમ :-) )

પંદર મિનિટ ના ગાળા પછી હજુરિયાએ મસાલ ઢોસા પીરસ્યો.
ગુ.મ.એ ખાલી મસાલો ખાધો અને ઢોસાને એમને એમ ને છોડી દીધો. હજુરિયાને એ જોઇ ને બહુ નવાઇ લાગી, એણે ભોજનાલયના સંચાલક (મેનેજર) ને જઇને ક્યું કે ગ્રાહકે માત્ર મસાલો ખાધો અને ઢોસો છોડી દીધો. સંચાલકને પણ જરા આશ્ચર્ય થયું અને એણે જઇને ગ્રાહકને પૂછ્યુંકે
સાહેબ ઢોસો બરાબર તો છેન ?
ગુ.મ. : હા, સરસ છે.
સંચાલક : પણ, સાહેબ તમે માત્ર મસાલોજ ખાધો ઢોસો તો જરાપણ લીધો જ નહી?
ગુ.મ : ઓહ... એતો મને મારા દાક્તરે બહારનું ખાવાની થોડા દિવસ ના પાડી છે.

:-) :-) ( ભયંકર અટ્ટહાસ્ય )

મારો જાપાન નો પ્રવાસ ભાગ -૧

કાર્યાલયમાંથી થોડા સમય પહેલાં મારે અઠવાડિયા માટે જાપાન જવાનું થયું હતું.

હું આમ તો દેશ/પરદેશ થોડું ઘણું ફરેલો છું એટલે પરદેશની એટલી બધી નવાઇ તો નહોતી પરંતુ ભારતથી પૂર્વ તરફ જાપાન જેટલો દૂર તો પહેલી વાર જવાનું હતું એટલે નવા પ્રકારના અનુભવો થશે તેની ખાતરી હતી. હું પાછો શુધ્ધ શાકાહારી એટલે થોડી ઘણી ખાવાની તકલીફ પણ પડવાની હતી એ ખબર હતી. મારા એક સહકર્મચારી જે શાકાહારી છે અને નિયમિત દર મહિને બે મહિને જાપાનનો પ્રવાસ ખેડે છે એમની વચ્ચે અને મારી વચ્ચે જતા પહેલા, નીચે પ્રમાણે વાતચીત થઇ.

સહકર્મચારી: "શું તું શાકાહારી છું?

હું : "હા. એકદમ શુધ્ધ શાકાહારી."

સહકર્મચારી: "ઇંડા પણ નથી ખાતો?"

હું : "ના. અને બને તો ઇંડાવાળી કેક ખાવાનું પણ ટાળું છું"

સહકર્મચારી: "તો પછી તને ખાવાની થોડી ઘણી તકલીફ પડશે જ. અહીંથી મેગી કે એના જેવી ખાવાની ચીજ વસ્તુઓ લઇ જવાની આળસ ન કરતો. કારણકે જાપાનીઝ લોકોને ખબર અંગ્રેજી ખાસ આવડતું નથી તને પૂછીને ખબર નહી પડે કે વાનગી શાકાહારી છે કે નહીં."

હું : "સારૂં, લઇ જઇશ પરંતુ મારે કોઇ જાપાનીશ વાનગી ખાવી હોય તો શું કરૂં ? આટલો દૂર જવું છું તો એકાદ વાર ચાખવાની ઇચ્છા તો ખરી."

સહકર્મચારી: "તારે ત્યાંની ખાવી હોય તો પહેલા તો પૂછજે કે શાકાહારી છે? અને ખાસ તો એ યાદ રાખજે કે ભારતીયોની અને જાપાનીઓની શાકાહારની વાખ્યામાં આસમાન જમીનનો ફેર છે. અમુક લોકો માછલી,ઇંડા અને મરઘી બઘાને શાકાહારી ખોરાક જ ગણે છે. ત્યાંની ભારતીયા રેસ્ટોરંટમાં પણ નાન/રોટીમાં ઇંડા હોય છે."

હું : "માછલી કેવી રીતે શાકાહારી માં ગણાય ? પરંતુ પછી મને ૧૦૦ % ખાતરી કેવી રીતે થાય કે હું શાકાહારી ખાઇ રહ્યો છું."


સહકર્મચારી: "એતો સરળ છે. જાપાનીઝ ખાદ્યપદાર્થને ખાવાના મેજ પર મુકજે અને ૧૦-૧૫ મિનિટ સુધી તેનું સતત અવલોકન કરજે. જો ખોરાક માં કોઇ પ્રકાર નું હલનચલન ન દેખાય તો શાકાહારી સમજી ખાઇ લેજે :-)"



મેં જાપાની વાનગી ખાઘી તેની છબી અહીં આપી છે. અંગ્રજી કહેવત પ્રમાણે એક છબી = ૧૦૦૦ શબ્દો.

ગુજરાતીઓની અમુક વિશેષતા

૧. ગુજરાતીઓ વિશ્વભરમાં એમનાં ધંધાની સૂઝબૂઝ માટે તેમજ કંજુસાઇ માટે જાણીતા છે.
એક વાર રેલ્વે સ્ટેશન પર ગુજરાતી કાકા અને દિલ્હી વાળો માણસ ઝઘડી પડ્યા. નસીબજોગે મારામારી સુધી વાત પહોંચી નહીં પણ બોલાચાલી તો ખૂબ થઇ, દિલ્હી વાળાએ ગુજરાતી પર બહુ આક્ષેપો મુક્યા કે તું મારા પૈસા ખાઈ ગયો ને પછી તો બહુ અભદ્ર ગાળો પણ આપી, અને સામે ગુજરાતી કાકા એ એક શબ્દ પણ ઉચ્ચાર્યો નહિ. અને અંતે દિલ્હીવાળની ટ્રેન નીકળી ત્યારે જ એ શાંત થયો. લોકોનું ટોળું પણ વિખરાઇ ગયું અંતે મારાથી રહેવાયું નહિ અને મેં કાકાને પુછ્યું કે " કાકા, પેલાએ તમને આટ-આટલી ગાળો આપી પણ તમે સામે એક શબ્દ પણ ઉચ્ચાર્યો નહિ, એવું કેમ ?"
કાકાએ મને મંદ મંદ મલકાતા ક્યુંકે -- "આપીને ગયો છેને .. ત્યાં સુધી વાંધો નહિ!! "

૨. માત્ર ગુજરાતીઓજ રણમેદાનમાં જતા પહેલા રણનાદ કરે છે -- "જય રણછોડ !"

સગાવહાલાનાં લગ્નપ્રસંગે કરેલ ૨-૩ અવલોકનો

હમણાં હું અઠવાડિયા માટે વડોદરા ગયો હતો. અને લગ્નની ઋતુ હતી. અઠવાડિયામાં મારા સગાવહાલાઓમાં એક મુંબઈ , એક અમદાવાદ અને લગભગ ૨-૩ લગ્ન વડોદરામાં હતા. આમ હું અઠવાડિયામાં ઘણાં બધાં લગ્નમાં મહાલી આવ્યો. આપણે ત્યાં બધા જ લગ્નમાં બેન્ડ વાજાવાળા હોય જ. જો બેન્ડ વાજાવાળા ના હોય તો જાન આવી એમ ખબર જ કેમ પડે ?
મને બેન્ડ વાજા સામે કોઈ જ વાંધો નથી, માત્ર મને વાંધો છે, એમના ભયંકર બેસુરા ગાયકો સામે અને અત્યંત ઘોંઘાટિયા વાજિંત્રો સામે. પણ ચાલો આપણે સ્વીકારી લઈએ કે દરેક લગ્નમાં કાંઈ લતા મંગેશકર કે કિશોર કુમાર જેવા સુરીલા ગાયકો મળે નહિ.

પણ બધા બેન્ડ વાજાવાળાઓને એવું મગજમાં ઠસાવી દેવામાં આવ્યું હોય છે કે બધા જાનૈયાઓ તો બહેરા જ હોય, અને મેં ઘણી બધી જગ્યાએ નોંધ્યું છે કે ખરેખર તેઓ બહેરા જ હોય છે. ભૂલે ચુકે કોઇ બેન્ડવાજાવાળાં વાંજિત્રો કર્ણપ્રિય રીતે વગાડતાં હોય તો, જાનૈયાઓ કહેકે ભાઇ તને પૈસા શેને માટે આપ્યા છે ? ગુજરાતીઓને તો એમ કે જેમ વધું ઘોંઘાટ એમ વધુ પૈસા વસુલ !!

મને સૌથી વધુ નવાઈ તો એમના ગીતોની પસંદગીની આવે છે. પ્રત્યેક લગ્નમાં મને તો નીચેનાં ગીતો સાંભળવા મળે છે.
૧.मेरे राजाकी आयेगी बारात
૨. તારી આંખનો અફીણી
આ ગીતોની પસંદગી તો ધણી વાજબી છે. પરંતુ
--> यह देश है वीर जवानो का ??
મને હમણાં સુધી તો કોઇજ પ્રકારે સમજ પડતી નહોતી કે લગ્નમાં આ ગીત શેને માટે? પરંતુ આ વખતે જ મારા એક નવપરિણિત મિત્રએ મને જણાવ્યું કે, લગ્ન કરવા માટે ઘણી વધારે હિમ્મત જોઇએ અને વરરાજાની હિમ્મતની કદર કરવા માટે જ આ ગીત વગાડવામાં આવે છે. :-)

અટક .... એક વિશ્લેષણ

હું થોડા વર્ષો પહેલાં એમ માનતો કે વ્યક્તિ ની અટક પરથી એ કયાંથી છે, એની માતૃભાષા કઇ તે જાણી શકાય.

અમુક સામાન્ય નિયમો અને અટકો..

---> ....કર એટલે મરાઠી. દા.ત. તેંદુલકર, ગાવસ્કર, મંગેશકર વગેરે વગેરે.
---> પટેલ , શાહ , ગાંધી , મોદી વગેરે ગુજરાતી
---> ગુપ્તા, પાંડે , ચૌરસિયા વગેરે ઉત્તર પ્રદેશ થી કે હિંદીભાષી.

અમુક અટક ધારીઓ સર્વવ્યાપી છે.
દા.ત. જોષી -- ગુજરાત માં , મહારાષ્ટ્રમાં ( મનોહર જોષી) , ઉ.પ્ર. માં ( મુરલી મનોહર જોષી ) ,
કર્ણાટકમાં ( સુનીલ જોષી) .
તે જ પ્રમાણે શુક્લા પણ ઘણી જગ્યા એ જોવા મળે.

જોકે આગળ જતા મારી આ માન્યતા કડડભૂસ થઇ ગઇ.
૧૯૯૭ માં કર્ણાટકમાં મુખ્યમંત્રી પટેલ બન્યા. જોકે મને સૌથી વધુ આઘાત લાગ્યો જ્યારે હું ઇજનેરી કોલેજ ગયો (REC) અને મારીમુલાકાત એક સરદારજી સાથે થઇ જેની અટક હતી .... ગાંધી.

આ ગાંધી અન્ય સરદારજીઓની માફક એકદમ દિલદાર માણસ છે. જ્યારે જયારે મારા મિત્ર ગાંધીને યાદ કરું ત્યારે ત્યારે મને નીચેનો પ્રસંગ અચૂક યાદ આવે.

સામાન્ય રીતે એન્જીનીયરીંગ કોલેજમાં આમે છોકરીઓની તંગી હોય છે. અને REC માં તો એકદમ ઓછી. ગાંધી ના વર્ગમાં ત્રણ છોકરીઓ હતી. અને ગાંધી કાયમ એ ત્રણ છોકરી ઓ સાથે ફરતો. માટે છાત્રાલયમાં એ છોકરીઓ Gandhi's Angles (like Charlie's Angles) તરીકે ઓળખાતી. મને થાય કે જો ગાંધીજી આ સાંભળે તો ગાંધીજી will be rotating in his grave at 2000 rpm.

ગુજરાતી ભાષાની બે વિશેષતાઓ

ગુજરાતી ભાષા ની અમુક વિશેષતાઓ જે મારી નજરે ચઢી છે તે અહીં યા નોંધી રહ્યો છું.

૧. માત્ર ગુજરાતીમાં "અમે" અને "આપણે", બે અલગ અલગ સર્વનામ છે. હિન્દીમાં, અંગ્રેજીમાં કે અન્ય કોઇ ભાષામાં બે અલગ શબ્દો હોય એવું મારી જાણમાં આવ્યું નથી.

૨. ગુજરાતીમાં --- સગાવહાલા શબ્દ પ્રચલિત છે, કારણકે... જે સગા હોય છે તે વહાલા હોતા નથી તેજ પ્રમાણે જે વહાલા હોય છે તે સગા બની શકતા નથી. :-)

... (વધુ રસિક ભાગ આવતા અંકે )

જો મારા સિવાય કોઇ આ વાંચતુ હોય અને એમને આ યાદી માં ઉમેરો કરવો હોય તો મારો સંર્પક કરવા વિનંતી.